مقدمه:
با نزدیک شدن به فصل تابستان، یکی از بزرگترین چالش‌های پیش روی دامداران، استرس گرمایی است. این پدیده نه تنها باعث کاهش فوری تولید شیر و گوشت می‌شود، بلکه اثرات منفی بلندمدتی بر سلامت و باروری دام دارد. خوشبختانه با راهکارهای ساده و عملی می‌توان این تهدید را به فرصت تبدیل کرد.

۱. استرس گرمایی چیست و چرا خطرناک است؟

وقتی دمای محیط از حد آسایش دام بالاتر می‌رود، بدن برای حفظ دمای طبیعی خود تحت فشار قرار می‌گیرد. این حالت «استرس گرمایی» نام دارد. در این شرایط:

  • مصرف خوراک تا ۳۰٪ کاهش می‌یابد.

  • تولید شیر به طور محسوسی افت می‌کند.

  • باروری تحت تأثیر قرار گرفته و درصد گوساله‌زایی کاهش می‌یابد.

  • سیستم ایمنی ضعیف شده و خطر بروز بیماری‌ها افزایش می‌یابد.

۲. راهکارهای مدیریتی ساده و کم‌هزینه

الف) مدیریت آب: نخستین خط دفاعی

  • تأمین آب خنک و تمیز: در تابستان مصرف آب تا ۵۰٪ افزایش می‌یابد. مطمئن شوید همیشه آب تازه و خنک در دسترس دام است.

  • افزایش تعداد آبشخورها: برای کاهش ازدحام و رقابت دام‌ها بر سر آب.

  • شستشوی مرتب آبشخورها: برای جلوگیری از رشد جلبک و باکتری.

ب) اصلاح جیره غذایی: تغذیه هوشمندانه

  • افزایش چربی جیره: چربی انرژی زیادی تولید می‌کند بدون اینکه گرمازایی بالایی داشته باشد.

  • کاهش فیبر نامناسب: هضم فیبر گرمای زیادی تولید می‌کند.

  • استفاده از مکمل‌های الکترولیت: جبران سدیم، پتاسیم و منیزیم از دست رفته از طریق تعریق.

  • تغییر زمان تغذیه: غذادهی در ساعات خنک روز (صبح زود و عصر) انجام شود.

ج) مدیریت محیط: ایجاد سایه و جریان هوا

  • سایه‌بان مناسب: استفاده از سایه‌بان با ارتفاع کافی (حداقل ۴ متر) برای گردش هوا.

  • تهویه قوی: نصب پنکه‌های سقفی و دیواری برای ایجاد جریان هوا.

  • مه‌پاش و آبپاش: استفاده از سیستم‌های خنک‌کننده evaporative (مه‌پاش بهتر از آبپاش است چون بستر را خیس نمی‌کند).

۳. علائم هشداردهنده استرس گرمایی

  • تنفس سریع و بریده‌بریده

  • افزایش تولید بزاق

  • کاهش فعالیت و حرکت

  • کاهش مصرف خوراک

  • ایستادن طولانی مدت (برای تبادل حرارت بیشتر)

۴. برنامه عملی فوری برای روزهای بسیار گرم

  • ساعات ۱۰ صبح تا ۴ بعدازظهر: بیشترین نظارت بر دام

  • فعالیت‌های استرس‌زا (مانند واکسیناسیون، جابجایی) را به ساعات خنک موکول کنید

  • کنترل مداوم دمای سالن

نتیجه‌گیری: پیشگیری بهتر از درمان است

استرس گرمایی یک شبه ایجاد نمی‌شود و اثرات آن نیز یک شبه از بین نمی‌رود. با اجرای این راهکارهای ساده و کم‌هزینه قبل از شروع گرمای شدید، می‌توانید:

  • از کاهش تولید جلوگیری کنید

  • سلامت گله خود را حفظ کنید

  • سودآوری خود را در تابستان تضمین کنید

برای دریافت برنامه جامع مدیریت استرس گرمایی متناسب با شرایط گله شما، با کارشناسان ما تماس بگیرید.

شماره تماس: ۰۲۱-۶۶۵۶۳۳۴